Tajemnica kamienia Wilhelma

Przy leśnej drodze łączącej Rumię ze Zbychowem, około dwóch kilometrów na południe od Góry Markowca, znajduje się tajemniczy pomnik w kształcie głazu ze śladem po żeliwnej tablicy, wielokrotnie opisywany na łamach lokalnej prasy – także w niniejszej rubryce*. Dotychczas istniało kilka teorii na temat jego dziejów. Dzięki przeprowadzonym w ostatnich miesiącach badaniom udało się ustalić…

Rumia na mapie turystycznej z 1915 r.

W 1915 roku nakładem gdańskiej księgarni Kafemanna wydano mapę turystyczną okolic Gdyni, Chyloni, Witomina i Oksywia. Jej zachodni skraj objął także tereny dzisiejszej Rumi, ujawniając interesujące informacje o naszym regionie w „czasach pruskich”. Kurort Zagórze, czyli ścieżki i wieża widokowa Najwięcej informacji przedwojenna mapa dostarcza na temat Zagórza („Sagorsch”*). Na początku XX wieku była to…

Amerykanie bombardują lotnisko w okupowanej Rumi – akcja lotnicza z 6 sierpnia 1944 roku

Podczas II wojny światowej okupowana Rumia nazywana była „zapleczem Luftwaffe”. Na terenie dzisiejszego miasta znajdowały się fabryki produkujące części do niemieckich samolotów oraz lotnisko wojskowe. Wkrótce obiekty te stały się celem bombardowań alianckich. W pierwszych latach wojny administracja niemiecka okupująca Rumię nie była narażona na szersze działania wojenne. Zmieniło się to w 1943 roku. Wówczas…

Historia nieistniejącej XVIII-wiecznej Kapliczki Przebendowskich w Zagórzu

Przy zbiegu ulic Sobieskiego i Kombatantów, w miejscu, w którym obecnie znajduje się bezobsługowa stacja benzynowa, przez niemal dwa wieki istniała niewielka kaplica wybudowana po 1748 roku przez Piotra Jerzego Przebendowskiego. Piotr Jerzy Przebendowski herbu własnego urodził się w 1674 roku, zmarł w roku 1755. W czasie swojego życia pełnił rozliczne funkcje publiczne na terenie…

Jakie artefakty odnaleziono na starożytnym rumskim cmentarzysku kultury oksywskiej?

Naczynia, biżuteria, broń, narzędzia, przedmioty codziennego użytku – podczas badań archeologicznych prowadzonych w latach 50 i 60 w obrębie cmentarzyska kultury oksywskiej archeolodzy odnaleźli setki artefaktów o znacznej wartości. Cmentarzysko sprzed wieków Okolice Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji, co kilkakrotnie podkreślałem na łamach Rumskich Nowin, są przestrzenią wyjątkową dla dziejów naszego miasta. Dwa tysiące lat…

„Aurora” – czyli historia kina w Rumi

Współcześnie obecność kina jest w naszym mieście czymś naturalnym. Podobnie było w czasach przedwojennych oraz PRL. Sale kinowe nie cieszyły się za to powodzeniem w latach dziewięćdziesiątych i na początku XXI wieku. Wówczas miłośnicy filmu musieli korzystać z oferty kin trójmiejskich. Już przed wojną do Rumi i Zagórza regularnie przyjeżdżały tzw. kina objazdowe. Odwiedzały one…

Przedwojenna stacja benzynowa w Zagórzu, czyli jak tankowano przed wojną?

Widok stacji benzynowych nie jest dzisiaj niczym dziwnym – w całej Rumi znajduje się ich kilka. Inaczej było przed wojną. W latach trzydziestych samochody nie były powszechnym środkiem transportu, a więc i stacje paliwowe zakładano stosunkowo rzadko. Jedna z nielicznych znajdowała się na terenie Zagórza. Powstała ona dzięki rodziny Kullingów. Kierowcom udostępniona została w 1931…

Rumia w przewodniku turystycznym z 1969 roku

W 1969 roku Franciszek Mamuszka – krajoznawca, popularyzator historii Pomorza – wydał przewodnik turystyczny pt. „Wejherowo i ziemia wejherowska”. Wiele miejsca poświęcono w nim Rumi, dzięki czemu możemy na nowo odkryć nasze miasto takie, jakim było prawie pół wieku temu. Z przewodnika Mamuszki możemy się dowiedzieć, że życie w powojennej Rumi nie należało do najłatwiejszych.…

Cenne przedmioty w dawnym rumskim kościele – spis Bernharda Schmida z 1907 roku

Gdyby przenieść się w czasie o ponad sto lat – do 1907 roku – dzisiejsze ruiny kościoła przy ul. Kościelnej wyglądałyby zupełnie inaczej. Wprawdzie na początku XX wieku świątynia miała za sobą czasy świetności, jednak wciąż kryła w swoich wnętrzach wiele pamiątek kilkusetletniej historii. Więcej na temat artefaktów skrywanych w rumskim kościele wiadomo dzięki napisanej…

„Nowa Rumia”, czyli krótka historia Janowa

Historia Janowa, współcześnie jednej z największych dzielnic naszego miasta, sięga czasów średniowiecza. Początki tego miejsca, podobnie jak całej Rumi, związane są z aktywnością cystersów. Wiadomo, że już w XIII wieku na terenie dzisiejszej Starej Rumi (czyli dawnej wsi Rumia) oraz Janowa funkcjonował folwark cysterski, w skład którego wchodziły grunty rolne i pastwiska. W tym czasie…